INΔIANOI

"Οταν ο τελευταίος Ινδιάνος λείψει από τη γή κι ο λευκός φέρνει στη μνήμη του το λαό μου σαν ένα θρύλο , οι ψυχές των νεκρών μας θα ταξιδεύουν σαν το σύννεφο πάνω στον κάμπο.Θα γεμίζουν τις ακρογιαλιές και θα φιλοξενούνται στα δάση που αγάπησαν όπως το μωρό που αγαπά τον χτύπο της μητρικής καρδιάς."

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΜΑΜΑ ΙΝΔΙΑΝΑ ΚΑΙ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΜΑΜΑΔΕΣ ΝΑ ΣΑΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ

Λεονάρ Πελτιέ: Πολιτικός κρατούμενος Σιού στις ΗΠΑ

Το 1996 ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον είχε διαβεβαιώσει τις ινδιάνικες μειονότητες ότι «δεν θα ξεχάσω τον Λεονάρ». Στο τέλος όμως του 2000, μετά την εκλογή του Τζορτζ Μπους, οι ελπίδες για προεδρική χάρη εξανεμίστηκαν.

Του JEAN-MARC BERTET*

Από το 1977, ο Λεονάρ Πελτιέ, Ινδιάνος, μέλος των φυλών Σιού, είναι φυλακισμένος στο σωφρονιστήριο του Λίβενγουορθ στο Κάνσας των Ηνωμένων Πολιτειών. Είναι 58 ετών και εκτίει διπλή ποινή ισοβίων, κατηγορούμενος για τη δολοφονία δύο πρακτόρων του FBI.

Το 1996 ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον είχε διαβεβαιώσει τις ινδιάνικες μειονότητες ότι «δεν θα ξεχάσω τον Λεονάρ». Στο τέλος όμως του 2000, μετά την εκλογή του Τζορτζ Μπους, οι ελπίδες για προεδρική χάρη εξανεμίστηκαν.
Διακηρύσσει την αθωότητά του εδώ και είκοσι πέντε χρόνια. Οι συνήγοροί του υποστηρίζουν ότι υπήρξε θύμα πολιτικής δίκης και «παραδειγματικής» καταδίκης, ενώ δεν υπάρχει καμιά απόδειξη για την ενοχή του. Παρά τη διεθνή κινητοποίηση των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των φίλων των Ινδιάνων της Αμερικής, ο Πελτιέ παραμένει φυλακισμένος και η περίπτωσή του άγνωστη, σχεδόν, στο ευρύ κοινό.

Το να μιλά κανείς για του Ινδιάνους της Βόρειας Αμερικής παραπέμπει συχνά σε στερεότυπα: φτερά, βίσονες, τίπι, κ.λπ... Σήμερα, τρεις χιλιάδες περίπου Ινδιάνοι ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιζώντας της γενοκτονίας που διαπράχθηκε από τους αποίκους και τον αμερικανικό στρατό το 19ο αιώνα. Η πραγματικότητα της καθημερινής τους ζωής απέχει πολύ από κάθε φολκλορικό κλισέ.

Η πλειονότητα των λαών αυτών βιώνει οικονομικές δυσκολίες και κοινωνικά προβλήματα που οφείλονται στην απώλεια της ταυτότηας, πράγμα που προκάλεσε την έντονη παρουσία του φαινομένου του αλκοολισμού σε πολλές φυλές. Παρά τις αρνητικές πλευρές, οι Ινδιάνοι παραμένουν οι διασωθέντες της ιστορίας. Εδώ και τριάντα χρόνια, παρουσιάστηκε μια πολιτιστική, κοινωνική και οικονομική ανανέωση στις διάφορες φυλές και στις προστατευόμενες περιοχές των Ινδιάνων. Με τους συνεχείς τους αγώνες, οι ξεχασμένοι της Αμερικής πέτυχαν μια κάποια βελτίωση της μοίρας τους.

Οι μάχες τους εκφράζονται καθημερινά στα κοινοτικά κέντρα των μεγάλων πόλεων ή ακόμα και στο εσωτερικό των προστατευόμενων περιοχών, μακριά από τα φώτα της επικαιρότητας, πράγμα που συμβάλλει στη λησμονιά του αγώνα τους. Παλεύουν για την αναγνώριση των πολιτισμών τους, των γλωσσών τους, της ταυτότητάς τους.

Οι μάχες αυτές είχαν συχνά βίαιη κατάληξη. Αρχικά, φυσικά, το 19ο αιώνα, όταν αποπειράθηκαν να διαφυλάξουν τα εδάφη τους. Κυρίως οι Σιού, ένας από τους ισχυρότερους λαούς της Βορείου Αμερικής, οι οποίοι είχαν έρθει σε επαφή με τους Ευρωπαίους από το 1660 μέσω των γάλλων κατακτητών. Οι τελευταίοι μάλιστα αναμείχθηκαν πολύ με τους Ινδιάνους: αυτό εξηγεί την παρουσία πολλών γαλλικών πατρωνύμων, εκ των οποίων και το όνομα Λεονάρ Πελτιέ.

Από το 1854, οι Σιού μπήκαν σε διαμάχη με τον αμερικανικό στρατό και επιχείρησαν να εμποδίσουν την προέλαση των αποίκων. Για τα επόμενα είκοσι πέντε χρόνια, υπό την καθοδήγηση μυθικών αρχηγών όπως ο Καθιστός Ταύρος, το Κόκκινο Σύννεφο και το Τρελό Αλογο, αντιστάθηκαν βίαια στο στρατό, προκαλώντας του την περιβόητη ήττα του Λιτλ Μπιγκ Χορν, το 1876, κατά τη διάρκεια της οποίας ο στρατηγός Κάστερ σκοτώθηκε. Μετά το θάνατο του Τρελού Αλόγου το 1877, την καθοριστική υποταγή του Κόκκινου Αλόγου και τη δολοφονία του Καθιστού Ταύρου το 1890, η σφαγή του Τραυματισμένου Γονάτου το Δεκέμβρη του ίδιου έτους έβαλε τέλος στην αντίσταση των Σιού.

«Κυβερνήσεις»

Μαντρωμένοι στις προστατευόμενες περιοχές της βόρειας και νότιας Ντακότα, οι Σιού γνώρισαν τον εξευτελισμό, τη μιζέρια, αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν στον πολιτισμό των Αμερικανών και να στερηθούν την ιδιοκτησία τους. Το πνεύμα, όμως, της αντίστασης συνέχιζε να ζει μέσα τους. Το 1934, ένας νέος νόμος, ο οποίος παρουσιάστηκε ως ευνοϊκότερος, δημιούργησε «κυβερνήσεις των φυλών» εκλεγμένες από τους Ινδιάνους.

Στην πραγματικότητα, οι «κυβερνήσεις» αυτές δεν αντιπροσώπευαν τις πραγματικές προσδοκίες των Σιού. Στη δεκαετία του '50, πολλοί Ινδιάνοι εξαναγκάστηκαν να φύγουν για να εγκατασταθούν στις πόλεις. Κυρίως νέοι τους οποίους ενέπνευσε η πολιτική αμφισβήτηση της εποχής (Μαύροι Πάνθηρες, Πορτορικανοί, Τσικάνος, αντιδρώντες στον πόλεμο του Βιετνάμ...) και οι οποίοι δημιούργησαν, το 1968, το δικό τους διεκδικητικό κίνημα, το Αμερικανικό Ινδιάνικο Κίνημα (ΑΙΜ). Σύμφωνα με το μοντέλο του κινήματος των αστικών δικαιωμάτων των μαύρων, το ΑΙΜ γνώρισε πολύ γρήγορα αξιοσημείωτη άνθηση.

Ο Λεονάρ Πελτιέ εντάχθηκε γρήγορα στο κίνημα (1). Αναμείχθηκε σε στρατιωτικές ενέργειες, συμμετείχε στον αγώνα ενάντια στον αλκοολισμό, στη διανομή τροφίμων και βοηθειών, στη δημιουργία προγραμμάτων αυτάρκειας, στη διατήρηση των παραδοσιακών θρησκευτικών δραστηριοτήτων και υποστήριξε την αναγέννηση των αυτόχθονων γλωσσών.

Το ΑΙΜ προσπαθεί να εφιστήσει την προσοχή στις δραματικές συνθήκες ζωής των Ινδιάνων με θεαματικές, όχι όμως βίαιες, δραστηριότητες. Ο Πελτιέ συμμετείχε το 1970 στην κατάληψη του Φορτ Λότον όπου συνάντησε τους σημαντικότερους ηγέτες του κινήματος: τους Ντένις Μπανκς και Ράσελ Μινς. Το 1972, οργάνωσε την πορεία για τις παραβιασμένες συνθήκες, η οποία κατέληξε στην κατάληψη του γραφείου ινδιάνικων σχέσεων στην Ουάσιγκτον και είχε πρωτόγνωρη απήχηση στα μέσα ενημέρωσης. Στο εξής, το ΑΙΜ θεωρείται από το FBI «ανατρεπτική» οργάνωση και οι αρχηγοί του «εχθροί».

Η διοίκηση του προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον εφάρμοσε τότε το πρόγραμμα εσωτερικής αντικατασκοπίας Cointelpro για να διεισδύσει και να αποσταθεροποιήσει τις λεγόμενες «ανατρεπτικές» οργανώσεις, εκ των οποίων και το ΑΙΜ. Το Νοέμβρη του 1972, αφού κατηγορήθηκε για επίθεση ενάντια σε πράκτορες του FBI, ο Λεονάρ Πελτιέ φυλακίστηκε για έξι μήνες, πριν αθωωθεί, επειδή η υπόθεση στήθηκε περίτεχνα για να τον ενοχοποιήσουν. Ηδη από τότε.

Παράλληλα, το FBI ευνόησε την εκλογή στην προεδρία του φυλετικού συμβουλίου του Πάιν Ριτζ (η εμβληματική προστατευόμενη περιοχή των Σιού) του Ρίτσαρντ «Ντικ» Ουίλσον, ενός συνεργάτη του που εκλέχθηκε με λιγότερο από το 20% των εγγεγραμμένων... Αυτός, λοιπόν, είχε ως αποστολή να επαναφέρει την τάξη στην περιοχή αυτή που θεωρείται ως το ιερό των «ταραχοποιών». Με μυστικά κεφάλαια, ο Ουίλσον δημιούργησε μια πολιτοφυλακή, τους Γκουν Σκουάντς (Φύλακες του Εθνους των Ογκλάλα). Για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στις βιαιότητες των Γκουν Σκουάντς, οι Σιού, βοηθούμενοι από στρατευμένα μέλη του ΑΙΜ, κατέλαβαν το Φεβρουάριο του 1973 το ιστορικό χωριό του Τραυματισμένου Γονάτου.

Ο Λεονάρ Πελτιέ συμμετείχε στην κατάληψη. Οι αρχές πολιορκούσαν το χωριό επί τρεις μήνες, διστάζοντας να επιτεθούν, σκοτώνοντας όμως δύο Σιού. Το Μάη του 1973, οι πολιορκημένοι παραδόθηκαν αφού απαίτησαν να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για τις παραβιασμένες συνθήκες και τις συνθήκες ζωής των Ινδιάνων. Για τους επόμενους μήνες, ο Ντικ Ουίλσον και οι Γκουν του είναι εξουσιοδοτημένοι εν λευκώ να τα βάλουν με τους αντιδρούντες. Ενα κύμα τρομοκρατίας έπνιξε το Πάιν Ριτζ: 80 στρατευμένοι δολοφονήθηκαν από το Νοέμβρη έως και το τέλος του 1975...

Απέναντι στα εγκλήματα της πολιτοφυλακής, οι παλιοί καλούν το ΑΙΜ σε βοήθεια. Οπαδοί του, εκ των οποίων και ο Λεονάρ Πελτιέ, παρεμβαίνουν και κατορθώνουν να επιβραδύνουν κατά πολύ την καταστολή των Γκουν.

Εγκαθίστανται στην ιδιοκτησία μιας φιλικής οικογένειας, κοντά στο χωριό του Ογκαλά, στην προστατευόμενη περιοχή του Πάιν Ριτζ.

Η σύγκρουση

Ενα πρωινό του Ιουνίου του 1975, η ιδιοκτησία βρίσκεται περικυκλωμένη από Γκουν, πράκτορες του FBI και πλήθος αστυνομικών. Γύρω στις 11.30, δύο ομοσπονδιακοί πράκτορες, ο Ρόναλντ Γουίλιαμ και ο Τζακ Κούλερ, διεισδύουν στην ιδιοκτησία κυνηγώντας έναν νεαρό Σιού, τον Τζίμι Ιγκλ. Από τη στιγμή εκείνη, οι μαρτυρίες είναι συγκεχυμένες: φαίνεται ότι οι πράκτορες πυροβόλησαν το όχημα που οδηγούσε ο Ιγκλ. Θεωρώντας ότι ήταν παρέμβαση των Γκουν, τα μέλητου ΑΙΜ ανταπαντούν. Οι δυνάμεις της αστυνομίας και οι Γκουν περνούν στην επίθεση. Παντού πυροβολισμοί. Δύο μέλη του ΑΙΜ επιχειρούν να πλησιάσουν τους Γουίλιαμ και Κούλερ για να τους αφοπλίσουν. Τους βρίσκουν ήδη νεκρούς...

Τα μέλη του ΑΙΜ αποφασίζουν να ξεφύγουν και, πέρα από κάθε προσδοκία, το καταφέρνουν. Μόνο ένα νεαρός Σιού, ο Τζόε Σουντζ Κιλράιτ, σκοτώνεται. Ο Λεονάρ Πελτιέ διαβεβαίωνε συνέχεια ότι είχε μείνει κοντά στο σπίτι και παραδέχθηκε ότι πυροβόλησε, αλλά δεν είχε ποτέ στοχεύσει τους Γουίλιαμ και Κούλερ.

Επειτα από την ανταλλαγή πυρών, μια γιγάντια καμπάνια στα μέσα ενημέρωσης επιχειρεί να προσδώσει εγκληματικό χαρακτήρα στο ινδιάνικο κίνημα. Η καταστολή εφαρμόζεται σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές. Τέσσερα εντάλματα σύλληψης εκδόθηκαν για τους Τζίμι Ιγκλ, Τζίνο Μπάτλερ, Μπομπ Ρομπιντό και Λεονάρ Πελτιέ. Οι Μπάτλερ και Ρομπιντό συνελήφθησαν γρήγορα. Ο Πελτιέ κατέφυγε στον Καναδά.

Οι Μπάτλερ και Ρομπιντό δικάστηκαν στην Αϊόβα. Ενα λαϊκό σώμα ενόρκων τους αθώωσε, προκαλώντας την οργή των αρχών που επικέντρωσαν τότε τις προσπάθειές τους ενάντια στον Λεονάρ Πελτιέ, μοναδικό κατηγορούμενο της διπλής δολοφονίας και τον οποίο το FBI κατόρθωσε να εκδώσει.

Η δίκη του

Η δίκη του έγινε στην πόλη του Φάργκο (βόρεια Ντακότα), περιοχή κτηνοτρόφων εχθρικών απέναντι στους Ινδιάνους. Το σώμα των ενόρκων αποτελείτο εξάλλου αποκλειστικά από εκπροσώπους αυτής της κοινωνικής τάξης. Ξεκίνησε μια καμπάνια παραπληροφόρησης. Μιλούσαν για απειλές τρομοκρατικών ενεργειών ή ένοπλων επιθέσεων μελών του ΑΙΜ για την απελευθέρωση του Πελτιέ... Οι ένορκοι, βυθισμένοι στη γενική παράνοια, μεταφέρθηκαν με θωρακισμένο φορτηγό και απομονώθηκαν σε ασφαλές μέρος...

Ο δικαστής αποφάσισε ότι όλες οι μαρτυρίες της υπεράσπισης σχετικές με το κλίμα τρόμου της εποχής ήταν μη αποδεκτές, όπως και όλες όσες μπορούν να ενοχοποιήσουν το FBI ή τους Γκουν. Δεν ήθελε να γίνει ξανά λόγος για τα στοιχεία που επέτρεψαν την αθώωση των Μπάτλερ και Ρομπιντό.

Αντίθετα, δεν απέρριψε τις μαρτυρίες ορισμένων πρακτόρων, οι οποίοι ισχυρίστηκαν ότι είδαν τον Πελτιέ να πυροβολεί με ένα όπλο AR15 ενάντια στους Γουίλιαμ και Κούλερ. Ενας άλλος πράκτορας διαβεβαίωσε ότι αναγνώρισε τον Πελτιέ χάρη στη διόπτρα του όπλου του. Οι δικηγόροι του Πελτιέ απέδειξαν ότι ήταν αδύνατο να αναγνωριστεί οποιοσδήποτε από το σημείο όπου βρισκόταν ο συγκεκριμένος πράκτορας. Ο δικαστής δεν δέχθηκε καμία ένσταση της υπεράσπισης. Και πάνω σε βάσεις καθ' όλα ασαφείς καταδίκασε τον Λεονάρ Πελτιέ δις ισόβια. Ο Πελτιέ έκανε ένσταση, το εφετείο όμως επιβεβαίωσε την ποινή.

Το 1981, νέα έγγραφα επέτρεψαν να αρχίσει καινούρια σειρά ενστάσεων. Ενας ειδικός επιβεβαίωσε στο δικαστήριο ότι το όπλο AR15 που χρησιμοποιήθηκε για να κατηγορηθεί ο Πελτιέ δεν μπορούσε να είναι το όπλο με το οποίο σκοτώθηκαν οι δύο πράκτορες, καθώς οι κάλυκες απ' τις σφαίρες δεν αντιστοιχούσαν σ' αυτό.

Στην απόφασή του της 22ας Σεπτεμβρίου 1986, το εφετείο κατάληξε ότι η βαλλιστική έκθεση που παρουσιάστηκε κατά την ακροαματική διαδικασία ήταν «ύποπτη» και δήλωσε ότι η νέα αυτή απόδειξη δημιουργούσε απλώς τη «δυνατότητα» και όχι την «πιθανότητα» να έχει σκοτώσει ο Πελτιέ τους δύο πράκτορες και, τέλος, παραδέχθηκε ότι το γεγονός αυτό «μπορούσε να είχε αλλάξει την ετυμηγορία της πρώτης δίκης». Επικύρωσε όμως την ποινή!

Το ανώτατο δικαστήριο, το 1987, αρνήθηκε να αποφανθεί για την υπόθεση. Το 1993, η επιτροπή απελευθέρωσης με εγγύηση αρνήθηκε σχετικό αίτημα. Το 1995, κατά τη διάρκεια νέας ακρόασης, ο Πελτιέ εκπροσωπήθηκε από τον Ράμσεϊ Κλαρκ, πρώην υπουργό Δικαιοσύνης. Ο εισαγγελέας παραδέχθηκε ότι «δεν υπάρχει καμιά απόδειξη ενάντια στον Λεονάρ Πελτιέ»! Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση «ποτέ δεν τον κατηγόρησε πραγματικά για άμεση δολοφονία» και ότι, σε περίπτωση νέας δίκης, «η δικαιοσύνη δεν θα μπορούσε να τον καταδικάσει ξανά». Πάραυτα, το Συμβούλιο Απελευθέρωσης υπό όρους εκτίμησε ότι δεν μπορούσε να τον απελευθερώσει, επειδή ο Πελτιέ συνέχιζε να διακηρύσσει την αθωότητά του, πράγμα που «δεν ήταν συμβατό με την απόφαση των ενόρκων».

Εμενε μόνο η προεδρική χάρη. Το 1996 ο Κλίντον διαβεβαίωσε: «Δεν θα ξεχάσω τον Λεονάρ», στο τέλος όμως του 2000, μετά την εκλογή του Τζορτζ Μπους, δεν έκανε τίποτα. Καθώς ο Μπους δεν είναι φίλος των ινδιάνικων μειονοτήτων, η ελπίδα.

Αξιοπρέπεια

Η κοινή γνώμη με την υποστήριξη του εθνικού Κογκρέσου των Ινδιάνων της Αμερικής, το εθνικό Συμβούλιο των Εκκλησιών, η Διεθνής Αμνηστία και προσωπικότητες όπως ο υποδιοικητής Μάρκος, ο Νέλσον Μαντέλα, ο αιδεσιμότατος Ντέσμοντ Τούτου, ο Ριγκομπέρτα Μεντσού, ο δαλάι λάμα, όπως επίσης και δεκάδες χιλιάδες πολίτες στον κόσμο, αγωνίζονται για την αναθεώρηση της δίκης (2). Επειδή φαίνεται όλο και περισσότερο ότι το πραγματικό έγκλημα του Λεονάρ Πελτιέ -«Κρατούμενος των ΗΠΑ 89637-132»- είναι ότι είναι Ινδιάνος και είχε άδικο να υπερασπιστεί τα στοιχειώδη δικαιώματα των αυτόχθονων αυτών λαών με τους οποίους η Αμερική δεν έχει ακόμα τακτοποιήσει το ιστορικό της χρέος(3). Πολλοί εθνολόγοι και φίλοι των Ινδιάνων συντάσσονται με τη μάχη αυτή (4), τη μάχη της κλεμμένης αξιοπρέπειας ενός ανθρώπου εξαιτίας της πολιτικής του στράτευσης και της εθνικής του καταγωγής.

(1) Βλ. Leonard Peltier, Ecrits de prison. Le combat d' un Indien (προοίμιο από την Danielle Mitterand, πρόλογος από τον Ramsey Clark), Albin Michel, Παρίσι, 2000. Ενα καταπληκτικό θεατρικό έργο, Ma vie est ma Danse du Soleil, γράφτηκε από αυτό το βιβλίο. Οι εκδόσεις Albin Michel αποφάσισαν να καταβάλουν το σύνολο των κερδών από την πώληση του βιβλίου στην Επιτροπή Υπεράσπισης του Leonard Peltier (LPCD), προκειμένου να υποστηρίξουν την καμπάνια για την απελευθέρωσή του. (2) Υπάρχει μια διεθνής Επιτροπή Υπεράσπισης του Leonard Peltier: Leonard Peltier Defense Committtee (LPDC). Διεύθυνση: LPDC-International Office, Ρο Box 583, Lawrence, Kansas 66044, Ηνωμένες Πολιτείες. E-mail: lpdc@freepeltier.org (3) Ο Michael Apted γύρισε δύο ταινίες σχετικά με την υπόθεση Peltier: το ντοκιμαντέρ Incident at Oglala και την ταινία με τίτλο Thunderheart με τους Val Kilmer, Graham Green και Sam Sheppard.(4) Στη Γαλλία, η Επιτροπή Υποστήριξης στους Ινδιάνους της Αμερικής (CSIA) 21 ter, rue Voltaire, 75011 Παρίσι (τηλ.: 0033143730580 web site: www.csia-nitassinan.org ) και η Επιτροπή Υπεράσπισης του Leonard Peltier, υπό τη διεύθυνση του Sylvain Duez (site: www.freepeltier.org) παρέχουν τις πληροφορίες σχετικά με τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν για την υποστήριξη του Peltier.

Αμερικανοί Ινδιάνοι απειλούν την Ουάσιγκτον με απόσχιση

Με αρχηγό τους τον «Τελευταίο των Μοϊκανών» Ράσελ Μινς, η φυλή των Ογκλάλα Λακότα, από την εθνότητα των Σιου, διεκδικεί εδάφη και δικαιώματα που τους αρνείται σταθερά ο Λευκός Οίκος .

Αμερικανοί Ινδιάνοι απειλούν την Ουάσιγκτον με απόσχιση
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΣ
Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ

Πάνω, παραδοσιακή σκηνή των Ινδιάνων των Μεγάλων Πεδιάδων στη Βόρεια Αμερική. Δεξιά, ο Τατάνκα Ιγιοτάκα, γνωστός περισσότερο ως Καθιστός Ταύρος, ένας από τους πιο γνωστούς Ινδιάνους αρχηγούς



Έπεσαν θύματα μαζικής εξόντωσης, έχασαν τον πόλεμο με τους λευκούς, υπέγραψαν συμφωνίες που δεν τηρήθηκαν ποτέ, περιορίστηκαν σε καταυλισμούς. Έπειτα από αιώνες καταπίεσης, οι Ινδιάνοι της Αμερικής ξέθαψαν το τσεκούρι του πολέμου απειλώντας με απόσχιση την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Επικεφαλής τους είναι ένας μαχητικός ακτιβιστής, ο ηθοποιός που υποδύθηκε τον «Τελευταίο των Μοϊκανών», στην ομώνυμη ταινία του Μάικλ Μαν.
Εδώ και 140 χρόνια οι Ινδιάνοι της Αμερικής αποτελούν ένα είδος προσφύγων στην ίδια τους τη γη. Οι απόγονοι της φοβερής φυλής των Ογκλάλα Λακότα, η οποία ανήκει στην εθνότητα των Σιου, διεκδικούν και πάλι αυτά που τους αρνούνται σταθερά οι κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών. Μοναδικό τους όπλο είναι μια διακήρυξη απόσχισης την οποία παρέδωσαν πριν από μερικές ημέρες στο υπουργείο Εσωτερικών. Μαζί με τη διακήρυξη, καταθέτουν τα διαβατήριά τους και υπενθυμίζουν ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αγνοεί περίπου 150 επίσημες συμφωνίες που είχαν υπογραφεί με τους ηττημένους αρχηγούς τους μετά τους Ινδιάνικους Πολέμους στα τέλη του 18ου αιώνα. «Είμαστε Αμερικανοί όσο και εσείς και πριν από εσάς, αλλά δεν είμαστε πλέον πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών», αναφέρουν στη διακήρυξη. Πληγωμένο Γόνατο. Πίσω από αυτόν τον νέο πόλεμο βρίσκεται η πιο μαχητική και ριζοσπαστική πτέρυγα των Ινδιάνων, το Αmerican Ιndian Μovement. Τη διακήρυξη παρέδωσαν στην Ουάσιγκτον επτά «αρχηγοί», επικεφαλής των οποίων ήταν ο Ογιάτε Ουασινάπι- «Αυτός Που Βοηθάει Τους Ανθρώπους». Ο Ουασινάπι ζει σε έναν καταυλισμό στη Νότια Ντακότα και το αμερικανικό όνομά του είναι Ράσελ Μινς. Οι περισσότεροι τον γνωρίζουν ως τον ηθοποιό που υποδύθηκε τον «Τελευταίο των Μοϊκανών» στην ομώνυμη ταινία του Μάικλ Μαν, στην οποία συμπρωταγωνιστούσε με τον Ντάνι Ντέι Λιούις και τη Μάντλιν Στόουν. Λιγότεροι ξέρουν ότι ο Ράσελ Μινς είναι ένας μαχητικός ακτιβιστής, που στο παρελθόν είχε κατηγορηθεί από τις αμερικανικές αρχές για ένοπλη εξέγερση, είχε καταδικαστεί και του είχε δοθεί χάρη από τον τότε κυβερνήτη της Πολιτείας. Οι εχθροί του τον χαρακτηρίζουν ταραξία, εξτρεμιστή ή κυνηγό της φήμης. Το FΒΙ, το οποίο τον παρακολουθεί από τότε που τέθηκε επικεφαλής της εξέγερσης του Πληγωμένου Γόνατου (Wounded Κnee), του ιστορικού τόπου όπου το 1890 σημειώθηκε η τελευταία σφαγή αμάχων Ινδιάνων. Εκείνη την τραγωδία έκανε τραγούδι το 1972 ο Τζόνι Κας. Την ίδια χρονιά ο Ράσελ Μινς οδηγούσε τους ομοεθνείς του στο «μονοπάτι των καταπατημένων συμφωνιών».
Ουασίτσου. Ο «ταραξίας» Ράσελ Μινς δεν ενοχλεί μόνο το Γραφείο Ινδιάνικων Υποθέσεων, το οποίο διαχειρίζεται την πληρωμή των αποζημιώσεων που προέβλεπαν εκείνες οι παλιές συμφωνίες. Τρομάζει και τους ηλικιωμένους των συμβουλίων της φυλής, που γνωρίζουν από προσωπική πείρα ότι η σύγκρουση με τους λευκούς δεν έκανε ποτέ καλό στον λαό τους. Εκείνος, όμως, στα 70 του χρόνια, επιμένει: Οι Ουασίτσου, οι λευκοί άνθρωποι, παραβίασαν τις συμφωνίες. Το 1926 η Ουάσιγκτον είχε πιστέψει ότι βρήκε ένα τέχνασμα που θα έλυνε το πρόβλημα μια για πάντα. Με μια νομοθετική πράξη του Κογκρέσου, ανακήρυξε όλους τους Ινδιάνους της Αμερικής, πολίτες των ΗΠΑ. Δεν ήταν ακριβώς μια γενναιόδωρη πράξη, αλλά ένας τρόπος για να απαλλαγεί από τις υποχρεώσεις της απέναντι στους ηττημένους ιθαγενείς, δεδομένου ότι συμφωνίες νοούνται μόνο μεταξύ κυβερνήσεων και κυρίαρχων κρατών και όχι μεταξύ ενός κράτους και πολιτών. Αυτό που δεν μπόρεσαν να κάνουν με τα όπλα οι έποικοι του Νέου Κόσμου, το πέτυχαν με τη νομοθεσία.

Οι ινδιάνοι των πεδιάδων της βόρειας Αμερικής

Οι Ινδιάνοι των Πεδιάδων είναι το πρότυπο για την αντίληψη και την εικόνα που έχουμε για τους "Ινδιάνους": έφιπποι πολεμιστές και κυνηγοί του αγριοβούβαλου. Αυτός ο πολιτισμός, όμως, διατηρήθηκε μόνο δύο αιώνες, από την εισαγωγή του αλόγου κατά τον 17ο αιώνα έως την εξαφάνιση του βούβαλου τον 19ο αιώνα. Σ' αυτό το διάστημα οι φυλές των Πεδιάδων έγιναν όχι μόνο το επίκεντρο της πολιτικής του εποικισμού των ΗΠΑ, αλλά και της επιστημονικής -και ιδιαίτερα της ανθρωπολογικής- μελέτης. Στον παρόντα τόμο παρουσιάζεται ο "παραδοσιακός" τρόπος ζωής των Ινδιάνων των Πεδιάδων μέσα από κείμενα γνωστών εκπροσώπων της αμερικανικής σχολής της Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας. Τα κείμενα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων: την παραδοσιακή παραγωγή, τον υλικό πολιτισμό και τις τέχνες, τις μορφές συγγενειακής και κοινωνικής οργάνωσης, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τελετουργίες, τη μυθολογική παράδοση, την ιστορία. Αρκετά στοιχεία αυτού του πολιτισμού ανήκουν στο παρελθόν, όπως η στηριγμένη στο κυνήγι του βουβαλιού οικονομία και ο υλικός πολιτισμός. Άλλα διατηρήθηκαν στο χρόνο, όπως ο δεσμός και η οργάνωση της συγγένειας ή ο ρόλος του οράματος, και άλλα, νέα στοιχεία, εντάχθηκαν, όπως κάποια θρησκευτικά κινήματα, σε έναν πιο σύγχρονο τρόπο ζωής. Η ιστορία των Ινδιάνων -και ιδιαίτερα των φυλών των Πεδιάδων- είναι γεμάτη πολεμικές και πολιτικές συγκρούσεις με τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, οι οποίες συστηματικά επιδίωξαν, και πέτυχαν, να περιορίσουν τα δικαιώματα και την επικράτεια τους. Χρειάστηκε να φτάσουμε στη δεκαετία του '60, όπου, παράλληλα με άλλα κοινωνικά κινήματα, οι ιθαγενείς Αμερικανοί κατόρθωσαν να αναπτύξουν μια νέα ταυτότητα.

«Η Αμερική ανακαλύφθηκε από Μινωίτες θαλασσοπόρους»

ΝΕΑ ΘΕΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΡΕΤΑΝΟ ΓΚΑΒΙΝ ΜΕΝΖΙΣ «Η Αμερική ανακαλύφθηκε από Μινωίτες θαλασσοπόρους»
Bookmark and Share

«Οι Μινωίτες ανακάλυψαν την Αμερική 3.700 χρόνια πριν από τον Κολόμβο», υποστηρίζει Βρετανός συγγραφέας και αντιπλοίαρχος σε υπό έκδοση βιβλίο, που ήδη συναντά αντιρρήσεις

οιος λαός κατάφερε να αξιοποιήσει τα ορυχεία χαλκού πριν από 4.200 χρόνια στα σύνορα μεταξύ Καναδά και Ηνωμένων Πολιτειών; Και πώς βρέθηκαν ίχνη νικοτίνης στην αρχαία Αίγυπτο; Λύση σε ένα από τα «μεγαλύτερα μυστήρια» της αρχαιολογίας έρχεται να δώσει το υπό έκδοση βιβλίο του Γκάβιν Μένζις, ο οποίος υποστηρίζει ότι οι Μινωίτες ήταν οι πρώτοι που κατάφεραν να διασχίσουν τον Ατλαντικό και να πατήσουν το πόδι τους στην Αμερική, 3.700 χρόνια πριν από τον Χριστόφορο Κολόμβο.

Ο 72χρονος Βρετανός συγγραφέας, πρώην αντιπλοίαρχος υποβρυχίου του βασιλικού ναυτικού, είχε προκαλέσει σάλο πριν από οκτώ χρόνια με το πρώτο του βιβλίο «1421: η χρονιά που η Κίνα ανακάλυψε την Αμερική», που πούλησε πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα σε 130 χώρες και στο οποίο διατεινόταν πως ένας Κινέζος ευνούχος είχε οδηγήσει έναν στόλο ιστιοφόρων στην Αμερική 71 χρόνια πριν από τον Κολόμβο.

Τώρα σειρά έχουν οι Μινωίτες θαλασσοπόροι. «Μπορούμε να κάνουμε ακριβείς εκτιμήσεις όσον αφορά το μήκος, το πλάτος και το βύθισμα των σκαφών και ως εκ τούτου να υπολογίσουμε την ποντοπόρο ικανότητά τους», εξηγεί στη «Wall Street Journal» ο συγγραφέας. «Τα σκάφη θα μπορούσαν να πλεύσουν με τον αέρα καθώς και με χαμηλότερο πανί σε περίπτωση θύελλας», είναι το πρώτο επιχείρημα του συγγραφέα. Και βασίζεται τόσο στις απεικονίσεις πλοίων σε μινωικές τοιχογραφίες όσο και στα ελάχιστα υπολείμματα του ναυαγίου του Uluburun που ανακαλύφθηκε το 1982 στη Μικρά Ασία και χρονολογείται με ακρίβεια στο 1305 π.Χ.- σώθηκε τμήμα από το σκαρί και το φορτίο περιείχε στοιχεία από εννέα διαφορετικούς πολιτισμούς της εποχής).

Επόμενος άσος στο μανίκι του συγγραφέα είναι αποδείξεις που σχετίζονται με το DΝΑ, καθώς υποστηρίζει πως διαθέτει στοιχεία ότι οι Μινωίτες έφεραν ένα σπάνιο γονίδιο που εντοπίζεται σήμερα ανάμεσα στους γηγενείς Αμερικανούς που ζουν γύρω από τη Λίμνη Σουπίριορ, κοντά στα αμερικανοκαναδικά σύνορα, όπου έχουν εντοπιστεί πλούσια κοιτάσματα χαλκού και χιλιάδες χάλκινα εργαλεία. Μάλιστα επικαλείται επιστημονικές έρευνες που αποδεικνύουν πως ο «μοναδικής καθαρότητας χαλκός» της περιοχής της λίμνης ταιριάζει με τα ευρήματα του ναυαγίου του Uluburun. Τρίτη απόδειξη είναι η μεταφορά ενδημικών φυτών της Αμερικής σε άλλους πολιτισμούς: ίχνη νικοτίνης εντοπίστηκαν στην Αίγυπτο σε αρχαίες μούμιες και κόκκοι καλαμποκιού είναι χαραγμένοι στους ναούς τους (και ο καπνός και το καλαμπόκι ήταν άγνωστα στην περιοχή). «Οι Αιγύπτιοι όμως με τα σαθρά πλοία τους δεν ήταν ικανοί ναυτικοί», σημειώνει ο Γκάβιν Μένζις. «Μόνο οι Μινωίτες, με τους οποίους διατηρούσαν εμπορικές σχέσεις, μπορούσαν να κάνουν υπερατλαντικά ταξίδια».

Αν όμως οι Μινωίτες είχαν μεταφέρει καπνό από την Αμερική στην Αίγυπτο, δεν θα έπρεπε να υπάρχουν ίχνη και στην Κρήτη; «Ένα έντομο που συνδέεται άμεσα με τον καπνό βρέθηκε θαμμένο στην ηφαιστειακή στάχτη περί το 1450 π.Χ. στο σπίτι ενός εμπόρου, στο Ακρωτήρι της Θήρας. Ονομάζεται Lasioderma Serricorne και ενδημεί στην Αμερική. Και ας μην ξεχνάμε πως ο καπνός δεν ευδοκιμούσε στην Ευρώπη το 1450 π.Χ.», υποστηρίζει ο συγγραφέας.


Άρχισαν οι αμφισβητήσεις
Πριν ακόμη το βιβλίο οριστικοποιήσει τίτλο και ημερομηνία κυκλοφορίας οι ατζέντηδες τρίβουν τα χέρια τους καθώς «η ιστορία που αναθεωρεί τα μέχρι τώρα δεδομένα πουλάει εξαιρετικά», όπως παραδέχεται ο ατζέντης του συγγραφέα Λουίτζι Μπονόμι.

Οι επιστήμονες είναι ήδη στις επάλξεις της αμφισβήτησης: «Δεν υπάρχουν στοιχεία για την εξερεύνηση ή εκμετάλλευση των κοιτασμάτων από άλλους πέρα από τους γηγενείς Αμερικανούς», εκτιμά η αναπληρώτρια καθηγήτρια Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και ειδική στην προϊστορική αρχαιολογία της Λίμνης Σουπίριορ Σούζαν Μάρτιν.

«Θεωρητικά είναι πιθανό οι Μινωίτες να έφτασαν στην Αμερική», λέει ο ειδικός στη μινωική αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ Τζον Μπένετ. «Τα πλοία τους όμως ήταν πολύ μικρά για να μεταφέρουν ικανές προμήθειες και φορτίο για ένα τόσο μακρινό ταξίδι».

Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και ο αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Α&Μ του Τέξας που ηγήθηκε των ανασκαφών του Uluburum Κεμάλ Πουλάκ. «Δεν θα ήταν εφικτό ένα τόσο φιλόδοξο ταξίδι. Παρά το γεγονός ότι τα πλοία ήταν γερά, δεν είχαν κατάστρωμα που να αντέχει στις καταιγίδες και τις θαλασσοταραχές» ενώ προσθέτει πως ο χαλκός από το ναυάγιο του Uluburum προέρχεται από την Κύπρο.

Εκτός βεβαίως από τις αντιρρήσεις υπάρχουν κι εκείνοι που συντάσσονται με τον Βρετανό συγγραφέα. Όπως ο ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Όρεγκον Καρλ Γιόχανσεν που επικροτεί τη νέα θεωρία και δηλώνει πως είναι «πεπεισμένος πως οι Μινωίτες δεν ήταν ούτε οι πρώτοι ούτε οι μόνοι που κατάφεραν να διαπλεύσουν τον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό».

«Χρειάζονταν ορμητήρια»
«Διατυπώνονται διαρκώς καινοφανείς θεωρίες από ερευνητές που προσπαθούν να παρουσιάσουν απόψεις για να αυξήσουν τις μετοχές και τις πωλήσεις των βιβλίων τους», παρατηρεί από την πλευρά του στα «ΝΕΑ» ο ομότιμος καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γεώργιος Κορρές. «Όσον αφορά τις απόψεις του κ. Μένζις, θα ήθελα να επισημάνω πως οι Αιγύπτιοι είχαν κάνει υπερπόντια ταξίδια προς Νότον. Δεύτερον, πώς ήταν δυνατόν να διαπλέουν τόσο μικρά πλοιάρια τη νύχτα τον Ατλαντικό; Μπορεί να έκαναν μεγάλα ταξίδια, αλλά η προώθηση γινόταν σταδιακά, καθώς τη νύχτα τα πλοιάρια σταματούσαν σε όρμους, νησάκια και ακρωτήρια με τα οποία είναι διάσπαρτο το Αιγαίο. Και τέλος, πώς μπορούμε να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο οι Αιγύπτιοι να εντόπισαν καπνό και καλαμπόκι στους λαούς που ζούσαν προς Νότον ή στους λαούς της Εγγύς Ανατολής;».

Μαίρη Αδαμοπούλου
ΝΕΑ

Η ΕΞΟΡΥΞΗ ΧΡΥΣΟΥ ΣΚΟΤΩΝΕΙ ΙΝΔΙΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΑΜΑΖΟΝΙΟΥ

Έρευνα για το θάνατο έξι ιθαγενών σε απομακρυσμένη περιοχή του Αμαζονίου, όπου κατοικεί η φυλή Γιανομάμι, διεξάγουν οι αρχές της Βενεζουέλας, σε μια προσπάθεια να διασταυρώσουν καταγγελίες ότι οι θάνατοι οφείλονται στη μόλυνση του ποταμού Ορινόκο από την παράνομη εξόρυξη χρυσού...

Εισαγγελείς, οι οποίοι συνοδεύονταν από στρατιώτες, μετέβησαν αυτή την εβδομάδα στο Παρίμα Μπι, ένα χωριό στην περιοχή του Αμαζονίου, κοντά στα σύνορα με τη Βραζιλία, όπου με τη βοήθεια μεταφραστών, μίλησαν στους πρεσβύτερους του χωριού για το θάνατο έξι μελών της φυλής.

«Φαίνεται ότι ο θάνατος ενός από τους αρχηγούς της φυλής, στο χωριό Μομόι και τριών γυναικών προκλήθηκε από ρύπανση στην περιοχή εξαιτίας της παράνομης μεταλλευτικής δραστηριότητας», ανακοίνωσε το υπουργείο Δικαιοσύνης της χώρας.

Οι παράνομες εξορύξεις στην περιοχή, ιδιαίτερα προς την πλευρά της Βραζιλίας, έφεραν ασθένειες στη φυλή. Η ρύπανση στη δεκαετία του 1980 προκάλεσε τον αφανισμό του 20% των μελών της.

Σύμφωνα με το υπουργείο, δύο νεαρά μέλη της φυλής, δολοφονήθηκαν καθώς άγνωστοι τα ψέκασαν με ένα υγρό. Πάντως δεν διευκρινίστηκε πότε επήλθαν αυτοί οι θάνατοι και εάν συνδέονται με τους υπολοίπους.

Οι Γιανομάμι, με 30.000 μέλη είναι η μεγαλύτερη φυλή του Αμαζονίου και ζουν ανάμεσα στη Βενεζουέλα και τη Βραζιλία. Μέχρι πριν από 50 χρόνια, είχαν περιορισμένη επικοινωνία με τον έξω κόσμο.

Πέρυσι οι υγειονομικές αρχές της Βενεζουέλας κατάφεραν να αναχαιτίσουν επιδημία γρίπης των χοίρων στην κοινότητα των Γιανομάμι, που συνήθως ζουν σε κυκλικές κοινοτικές καλύβες γύρω από μία αυλή. Οι άνδρες κυνηγούν για την τροφή και οι γυναίκες καλλιεργούν φυτά.

Το ενδιαφέρον της κυβέρνησης του προέδρου Ούγκο Τσάβες για τη φυλή των Γιανομάμι, έχει φέρει ραγδαίες αλλαγές στην καθημερινότητα των μελών της.

Περίπου 30 γιατροί έχουν εγκατασταθεί μόνιμα στο δάσος, κοντά στα σύνορα, στην πλευρά της Βενεζουέλας, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη προγράμματα εκμάθησης γραφής, ανάγνωσης και αγροτικής εκπαίδευσης. Πηγή: http://www.skai.gr